Powstanie i rozwój
Cel i sposoby działania
Akt oddania
Cudowny medalik
Materiały formacyjne
Rycerskie FAQ

Powstanie i rozwój

Przyczyny powstania

Powstanie Rycerstwa Niepokalanej wiąże się ściśle z Rzymskimi studiami o. Maksymiliana M. Kolbego, na które został wysłany z Krakowa pod koniec października 1912 r. O wyjeździe do Rzymu zdecydowali jego przełożeni, wysyłając razem z nim jeszcze sześciu innych braci, którzy ukończyli Małe Seminarium we Lwowie, mieli za sobą rok nowicjatu i złożyli pierwsze śluby zakonne. W Rzymie Maksymilian podjął studia filozoficzne na Uniwersytecie Gregoriańskim oraz teologiczne w zakonnym kolegium franciszkańskim.

Pobyt w stolicy chrześcijaństwa wywarł na Ojcu Kolbe wielkie wrażenie. Nie było to jednak wrażenie jedynie pozytywne. Szczególnie bolesnym doświadczeniem dla młodego kleryka z Polski musiało być wystąpienie włoskiej masonerii w lutym 1917 r. Dla wolnomularzy był to rok szczególny. Od wystąpienia Marcina Lutra mijało właśnie 400 lat, od powstania masonerii lat 200. Włoska Loża wykorzystując rocznicę spalenia na stosie Giordano Bruno zorganizowała demonstracje na ulicach Wiecznego Miasta. Ich uczestnicy nieśli w pochodzie sztandar na którym Lucyfer deptał leżącego pod jego stopami Michała Archanioła. Na jednym z transparentów, zatkniętym naprzeciw Watykanu, widniał napis: „Diabeł będzie rządził w Watykanie, a papież będzie mu służył za szwajcara”. Św. Maksymilian, świeżo upieczony doktor filozofii, był wstrząśnięty tymi wydarzeniami. Zastanawiał się, jak mocnym musi czuć się przeciwnik, skoro z taką siłą występuje w stolicy chrześcijaństwa? Widząc jawnie podnoszącą się potęgę zła zastanawiał się, co powinien zrobić w tej sytuacji, bo to, że nie mógł pozostać obojętnym, wiedział doskonale.

Założenie i cel Rycerstwa Niepokalanej

Kilka miesięcy później, 16 października 1917 r. wraz sześcioma współbraćmi z międzynarodowego kolegium serafickiego, Maksymilian założył stowarzyszenie szerzenia wiary chrześcijańskiej, które nazwał Militia Immaculata (MI) – Rycerstwo Niepokalanej. Współzałożycielami MI byli: o. Józef Piotr Pal i br. Antoni Głowiński z prowincji rumuńskiej, br. Hieronim Biasi z prowincji padewskiej, br. Kwiryk Pignalberi z prowincji rzymskiej, br. Antoni Mansi i br. Henryk Granata, obaj z prowincji neapolitańskiej. Na spotkaniu inauguracyjnym tym omówiono program MI zawarty w Dyplomiku, który spełniał wówczas rolę statutu, czy też programu podstawowego. Maksymilian jako główny pomysłodawca stowarzyszenia sformułował jego cel: „Starać się o nawrócenie grzeszników, heretyków, schizmatyków, a najbardziej masonów i o uświęcenie wszystkich pod opieką i za pośrednictwem NMP Niepokalanej”. Działalność członków stowarzyszenia ograniczyła się na początku jedynie do prywatnej modlitwy oraz rozdawania cudownych medalików.

Po początkowym sukcesie przyszedł jednak czas doświadczeń. Kierownik duchowy Ojca Maksymiliana, o. Aleksandra Basile SJ, który początkowo zgodził się, aby bracia założyli stowarzyszenie, po jego powstaniu stał się bardziej ostrożny i zabronił założycielom przyjmowania do Rycerstwa nowych członków przez pierwszy rok. Przełom nastąpił w marcu 1919, kiedy to abp. Dominik Jacquet uzyskał od papieża Benedykta XV błogosławieństwo dla nowego stowarzyszenia. Był to długo oczekiwany znak aprobaty ze strony Kościoła, bez zgody którego Maksymilian nie chciał niczego czynić.

Rozwój stowarzyszenia

W lipcu 1919 r. po obronie doktoratu z teologii Ojciec Kolbe wrócił do Krakowa, gdzie przebywał z przerwami przez trzy lata. I właśnie z jego inicjatywy w Krakowie w październiku 1919 r. przy bazylice franciszkanów powstała pierwsza w Polsce wspólnota Rycerstwa Niepokalanej. Jej członkami byli początkowo klerycy franciszkańscy, a pierwsze spotkania odbywały się w Sali Włoskiej krakowskiego konwentu. Wkrótce jednak Ojciec Kolbe uzyskał pozwolenie abp Adama Stefana Sapiehy na szerzenie nowego stowarzyszenia i wciąganie w jego szeregi nie tylko osób duchownych i zakonników, ale także wiernych świeckich.

Dla większego rozwoju nowo powstałego stowarzyszenia, Ojciec Maksymilian postanowił wydawać czasopismo o nazwie „Rycerz Niepokalanej”, które miało stanowić narzędzie propagowania i formacji Rycerstwa Niepokalanej. Z pozwoleniem przełożonych, przy zdumieniu współbraci i nie bez pomocy nieba, w styczniu 1922 r. ukazał się pierwszy numer Rycerza w nakładzie 5 000 egzemplarzy. Wydarzenie to zbiegło się w czasie z nadaniem Rycerstwu Niepokalanej przez wikariusza Rzymu kard. Basilio Pompillego statusu związku pobożnego. W październiku 1922 r. w związku z rozszerzeniem działalności wydawniczej Rycerza Niepokalanej przełożeni przenieśli Ojca Maksymiliana do Grodna, gdzie mógł stworzyć bardziej sprzyjające warunki do rozwijania działalności nowego stowarzyszenia i wydawania Rycerza. Po kilku latach i to miejsce okazało się niewystarczające dla rozwijającego się wydawnictwa. W 1927 przełożeni zgodzili się aby o. Maksymilian założył pod Warszawą nowy klasztor dedykowany Matce Bożej, który nazwano: Niepokalanowem. Miał on pełnić miedzy innymi funkcję wydawnictwa, a w przyszłości miał się stać centralą Rycerstwa Niepokalanej na całą Polskę.

Sposoby działania MI

Przedstawiając sposoby działania apostolskiego Rycerstwa Niepokalanej, nie sposób pominąć tak istotnego aspektu, jak ewangelizacja przez media. Wybór tego specyficznego sposobu głoszenia Ewangelii nie był dla Ojca Kolbego przypadkowy, wpisywał się bowiem w główny nurt jego misjonarskich działań dla ratowania dusz przez zgubnymi wpływami masonerii. Studiując metody działania wolnomularzy, Maksymilian doszedł do wniosku, że pośród współczesnych zagrożeń Kościoła, niebezpieczeństwo ze strony wolnomularzy jest największe. Za główny cel działania stawiali sobie bowiem „zniszczenie wszelkiej religii, a zwłaszcza katolickiej”, a sposobem do osiągnięcia tego celu miało być „psucie obyczajów”. Do realizacji swojego zamierzenia zdecydowali się wykorzystać media. W referacie z 1919 r. pt. „Akcja katolicka” o. Maksymilian cytując prominentnych działaczy masonerii, wykazywał jak wielką wagę przywiązywali oni do siły oddziaływania prasy: „Miejcie sobie wszystko za nic, za nic pieniądze, za nic poważanie, prasa jest wszystkim. Mając prasę, będziemy mieli wszystko. Zapanujmy nad prasą, a wnet będziemy rządzić i kierować losami całej Europy”.

Dla przeciwstawienia się działaniom masonerii św. Maksymilian założył w Rzymie pobożne stowarzyszenie: Rycerstwo Niepokalanej, którego celem było ratowanie dusz. W doborze środków do osiągnięcia tego celu, okazał się maksymalistą: „wszelkie środki (byle godziwe), na jakie pozwala stan, warunki i okoliczności”.

W 1919 r. Ojciec Kolbe wrócił do Polski przenosząc na ojczysty grunt swoje idee. W październiku 1919 r. w Krakowie powołał do istnienia pierwszą w Polsce wspólnotę Rycerstwa Niepokalanej. Dla szerzenia nowo powstałego stowarzyszenia postanowił wydawać czasopismo „Rycerz Niepokalanej”, które miało spełniać w MI rolę propagandową, a zarazem formacyjną. Z pozwoleniem przełożonych, przy zdumieniu współbraci i nie bez pomocy nieba, w styczniu 1922 r. ukazał się pierwszy numer „Rycerza” w nakładzie 5 tys. egzemplarzy. W październiku 1922 r. w związku z rozszerzeniem działalności wydawniczej i wzrostem nakładu do 7 tys. egzemplarzy, przełożeni przenieśli Ojca Maksymiliana do Grodna, gdzie miał bardziej sprzyjające warunki do wydawania swojego czasopisma. Jednak w roku 1927 również klasztor Grodzieński okazał się za mały dla ciągle wzrastającego nakładu „Rycerza Niepokalanej”. Maksymilian postanowił wówczas założyć pod Warszawą nowy klasztor, który nazwał Niepokalanowem. W krótkim czasie stał się on ośrodkiem apostolstwa przez prasę. Oprócz „Rycerza Niepokalanej” (w 1938 r. osiągnął nakład 1 mln egzemplarzy), Niepokalanów wydawał gazetę codzienną „Mały dziennik” (134 tys. nakładu w dzień powszedni i 235 tys. w niedzielę); miesięcznik „Rycerzyk Niepokalanej” (40 tys.), miesięcznik dla dzieci „Mały Rycerzyk Niepokalanej” (35 tys.); kwartalnik w języku łacińskim „Miles Immaculatae” (15 tys.); „Informator Rycerstwa Niepokalanej” oraz „Biuletyn misyjny Mugenzai no Sono” (ok. 5 tys.). Biorąc pod uwagę poziom czytelnictwa w tym okresie, szacuje się, że prasa niepokalanowska mogła docierać do ok. 5 mln odbiorców.

Gdy klasztor Niepokalanowski zaczął spełniać marzenia Ojca Maksymiliana, sam pomysłodawca uczynił zaskakujący krok. W 1930 r. wyjechał na misje do Japonii, gdzie już po miesiącu wydał pierwszy numer „Rycerza” („Seibo no Kisi”) w języku japońskim. W dwa i pół roku od powstania polskiego Niepokalanowa, w Nagasaki powstał klasztor i ośrodek Rycerstwa Mugenzai no Sono, a w swoich planach Ojciec Kolbe miał jeszcze misje w Indiach, Chinach, Korei. Niepokalana chciała jednak inaczej i w 1936 r. musiał powrócić do Polski, aby ponownie objąć ster założonego przez siebie klasztoru. Wówczas to zapragnął sięgnąć po bardziej nowoczesne narzędzia ewangelizacji niż prasa. Radio, telewizja i kino stały się dlań nowymi wyzwaniami, które można było wykorzystać dla ratowania dusz.

Cel i sposoby działania

Cel, warunki, środki

Rycerstwo Niepokalanej, w skrócie MI, od nazwy łacińskiej Militia Immaculatae powstało 16 października 1917 roku w Rzymie “dla obrony Kościoła w imię Niepokalanej”. Założył je polski franciszkanin, który zginął w obozie KL Auschwitz św. Maksymilian Maria Kolbe (1894 – 1941).

Cel MI

Starać się o nawrócenie grzeszników i tych, którzy jeszcze nie poznali Chrystusa, zwłaszcza o nawrócenie nieprzyjaciół Kościoła, o zjednoczenie chrześcijaństwa oraz o uświęcenie wszystkich pod opieką i za pośrednictwem Niepokalanej.

Warunki

1. Oddać się całkowicie Niepokalanej jako narzędzie w Jej macierzyńskich rękach.
2. Nosić Cudowny Medalik.
3. Wpisać się do księgi Rycerstwa w siedzibie kanonicznie założonej.

Środki

1. W miarę możności odmawiać codziennie akt strzelisty do Niepokalanej:
“O Maryjo bez grzechu poczęta, módl się za nami, którzy się do Ciebie uciekamy, i za wszystkimi, którzy się do Ciebie nie uciekają, a zwłaszcza za nieprzyjaciółmi Kościoła świętego i poleconymi Tobie.”

2. Wykorzystać dla sprawy Niepokalanej wszystkie godziwe środki na jakie pozwala stan, warunki i okoliczności, zwłaszcza modlitwę, pokutę i świadectwo chrześcijańskiego życia.

3. Zaleca się rozpowszechnianie Cudownego Medalika Niepokalanej.

Narodowym Centrum MI w Polsce jest klasztor Franciszkanów, założony przez św. Maksymiliana – Niepokalanów k. Sochaczewa.

Wszystkie inne zadania Rycerstwa Niepokalanej wynikają z bycia Chrześcijaninem.
Każdy z członków MI będąc posłuszny Duchowi Świętemu i Maryi Niepokalanej może wykorzystywać wszystkie dobre środki na jakie zezwala ich stan i warunki w jakich się znajdują (zwłaszcza modlitwę, pokutę i świadectwo pogłębionego życia wiary) dla promowania zawierzenia siebie i całego świata Matce Bożej.
Sposoby i poziomy działania

Maksymilian wiedział jednak, że nie każdy członek MI będzie w stanie w jednakowy sposób realizować cel stowarzyszenia, dlatego podzielił Rycerstwo je na trzy stopnie w zależności od zaangażowania danej osoby.

MI 1 – działa na zasadach ruchu (struktura luźna, mniej sformalizowana). Każdy z członków MI 1 stara się realizować ideały i cele Rycerstwa Niepokalanej w sposób indywidualny, stosownie do możliwości swojego stanu, bez przyjmowania specjalnych zadań czy dodatkowych zobowiązań. Jedynym wymogiem jest noszenie cudownego medalika i codzienne odmawianie modlitwy: „O Maryjo bez grzechu pierworodnego poczęta…”

MI 2 – działa na zasadzie zorganizowanej grupy prowadzącej systematyczną formację swoich członków oraz aktywnie angażującej się aktywnie w życie Kościoła. Działa w oparciu o statut i dyrektorium, podejmując działalność charytatywną, społeczną, promując kulturę chrześcijańską. Koła MI 2 posiadają własny zarząd, mają również prawo opracowywać własne programy działania.

MI 3 – Ten najściślejszy krąg stanowią osoby, które pragną całkowicie poświęcić się apostolstwu maryjnemu zgodnemu z ideałem nakreślonym przez św. Maksymiliana. Czynią to przez posługę w Niepokalanowach, domach rekolekcyjnych oraz poprzez przynależność do instytutów i zgromadzeń zakonnych i stowarzyszeń życia apostolskiego o duchowości kolbiańskiej. Uformowani w ten sposób rycerze realizują cel zdobycia każdego człowieka dla Chrystusa przez Niepokalaną. Trzeci stopień przynależności do MI polega na poświęceniu całego życia idei apostolskiej. Dziś nie ogranicza się on jedynie do Niepokalanowów, w oparciu o idee Ojca Maksymiliana powstały bowiem na świecie zgromadzenia zakonne i instytuty świeckie, których członkowie poświęcają się całkowicie ewangelizacji w duchu MI.

W 1949 r. powstało w  Japonii Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rycerstwa Niepokalanej, które zostały sprowadzone do Polski w 1988 r. i w Strachocinie na Podkarpaciu założyły Żeński Niepokalanów. Zgromadzenie założył franciszkanin o. Mieczysław Maria Mirochna, który do Japonii przyjechał wraz ze św. Maksymilianem Kolbe. Zgromadzenie to ma w charyzmacie opiekę na osobami starszymi i chorymi, w Polsce siostry z tego zgromadzenia pracują w Centrum Narodowym, współpracują z wydawnictwem Niepokalanów, prowadzą diecezjalną rozgłośnię radiową w Przemyślu. 

Instytutem życia konsekrowanego są Misjonarki Niepokalanej Ojca Kolbego założone w Bolonii w 1954 r. przez włoskiego franciszkanina o. Luigi Faccendę. We Włoszech Misjonarki angażują się w działalność apostolską. Ponadto pracują w Stanach Zjednoczonych, Boliwii, Brazylii, Luksemburgu. W Polsce współpracują z Centrum św. Maksymiliana w Harmężach. W 1996 roku, zgromadzenie przybyło do Brazylii. Ojciec Sebastian Quaglio OFMConv, pobudzony potrzebą większego ożywienia Rycerstwa Niepokalanej postanowił założyć męską gałąź zgromadzenia. Za zgodą założyciela w 1997 roku, rozpoczęło się doświadczenie pierwszej grupy życia braterskiego Misjonarzy Niepokalanej – Ojca Kolbego w San Paolo w Brazylii.

W pobliżu Neapolu od zakonu franciszkanów oderwała się grupa braci, którzy wraz z grupą braci z Filipin zapragnęli żyć bardziej duchowością Ojca Maksymiliana. Inicjatorem tego zgromadzenia był o. Stefano Manelli. Przyjęli oni nazwę Franciszkanie od Niepokalanej. W 1988 r. uzyskali aprobatę Stolicy Apostolskiej. W 1998 r. powstało bliźniacze zgromadzenie żeńskie.

Rozwój stowarzyszenia

W lipcu 1919 r. po obronie doktoratu z teologii Ojciec Kolbe wrócił do Krakowa, gdzie przebywał z przerwami przez trzy lata. I właśnie z jego inicjatywy w Krakowie w październiku 1919 r. przy bazylice franciszkanów powstała pierwsza w Polsce wspólnota Rycerstwa Niepokalanej. Jej członkami byli początkowo klerycy franciszkańscy, a pierwsze spotkania odbywały się w Sali Włoskiej krakowskiego konwentu. Wkrótce jednak Ojciec Kolbe uzyskał pozwolenie abp Adama Stefana Sapiehy na szerzenie nowego stowarzyszenia i wciąganie w jego szeregi nie tylko osób duchownych i zakonników, ale także wiernych świeckich.

Dla większego rozwoju nowo powstałego stowarzyszenia, Ojciec Maksymilian postanowił wydawać czasopismo o nazwie „Rycerz Niepokalanej”, które miało stanowić narzędzie propagowania i formacji Rycerstwa Niepokalanej. Z pozwoleniem przełożonych, przy zdumieniu współbraci i nie bez pomocy nieba, w styczniu 1922 r. ukazał się pierwszy numer Rycerza w nakładzie 5 000 egzemplarzy. Wydarzenie to zbiegło się w czasie z nadaniem Rycerstwu Niepokalanej przez wikariusza Rzymu kard. Basilio Pompillego statusu związku pobożnego. W październiku 1922 r. w związku z rozszerzeniem działalności wydawniczej Rycerza Niepokalanej przełożeni przenieśli Ojca Maksymiliana do Grodna, gdzie mógł stworzyć bardziej sprzyjające warunki do rozwijania działalności nowego stowarzyszenia i wydawania Rycerza. Po kilku latach i to miejsce okazało się niewystarczające dla rozwijającego się wydawnictwa. W 1927 przełożeni zgodzili się aby o. Maksymilian założył pod Warszawą nowy klasztor dedykowany Matce Bożej, który nazwano: Niepokalanowem. Miał on pełnić miedzy innymi funkcję wydawnictwa, a w przyszłości miał się stać centralą Rycerstwa Niepokalanej na całą Polskę.

Sposoby działania MI

Przedstawiając sposoby działania apostolskiego Rycerstwa Niepokalanej, nie sposób pominąć tak istotnego aspektu, jak ewangelizacja przez media. Wybór tego specyficznego sposobu głoszenia Ewangelii nie był dla Ojca Kolbego przypadkowy, wpisywał się bowiem w główny nurt jego misjonarskich działań dla ratowania dusz przez zgubnymi wpływami masonerii. Studiując metody działania wolnomularzy, Maksymilian doszedł do wniosku, że pośród współczesnych zagrożeń Kościoła, niebezpieczeństwo ze strony wolnomularzy jest największe. Za główny cel działania stawiali sobie bowiem „zniszczenie wszelkiej religii, a zwłaszcza katolickiej”, a sposobem do osiągnięcia tego celu miało być „psucie obyczajów”. Do realizacji swojego zamierzenia zdecydowali się wykorzystać media. W referacie z 1919 r. pt. „Akcja katolicka” o. Maksymilian cytując prominentnych działaczy masonerii, wykazywał jak wielką wagę przywiązywali oni do siły oddziaływania prasy: „Miejcie sobie wszystko za nic, za nic pieniądze, za nic poważanie, prasa jest wszystkim. Mając prasę, będziemy mieli wszystko. Zapanujmy nad prasą, a wnet będziemy rządzić i kierować losami całej Europy”.

Dla przeciwstawienia się działaniom masonerii św. Maksymilian założył w Rzymie pobożne stowarzyszenie: Rycerstwo Niepokalanej, którego celem było ratowanie dusz. W doborze środków do osiągnięcia tego celu, okazał się maksymalistą: „wszelkie środki (byle godziwe), na jakie pozwala stan, warunki i okoliczności”.

W 1919 r. Ojciec Kolbe wrócił do Polski przenosząc na ojczysty grunt swoje idee. W październiku 1919 r. w Krakowie powołał do istnienia pierwszą w Polsce wspólnotę Rycerstwa Niepokalanej. Dla szerzenia nowo powstałego stowarzyszenia postanowił wydawać czasopismo „Rycerz Niepokalanej”, które miało spełniać w MI rolę propagandową, a zarazem formacyjną. Z pozwoleniem przełożonych, przy zdumieniu współbraci i nie bez pomocy nieba, w styczniu 1922 r. ukazał się pierwszy numer „Rycerza” w nakładzie 5 tys. egzemplarzy. W październiku 1922 r. w związku z rozszerzeniem działalności wydawniczej i wzrostem nakładu do 7 tys. egzemplarzy, przełożeni przenieśli Ojca Maksymiliana do Grodna, gdzie miał bardziej sprzyjające warunki do wydawania swojego czasopisma. Jednak w roku 1927 również klasztor Grodzieński okazał się za mały dla ciągle wzrastającego nakładu „Rycerza Niepokalanej”. Maksymilian postanowił wówczas założyć pod Warszawą nowy klasztor, który nazwał Niepokalanowem. W krótkim czasie stał się on ośrodkiem apostolstwa przez prasę. Oprócz „Rycerza Niepokalanej” (w 1938 r. osiągnął nakład 1 mln egzemplarzy), Niepokalanów wydawał gazetę codzienną „Mały dziennik” (134 tys. nakładu w dzień powszedni i 235 tys. w niedzielę); miesięcznik „Rycerzyk Niepokalanej” (40 tys.), miesięcznik dla dzieci „Mały Rycerzyk Niepokalanej” (35 tys.); kwartalnik w języku łacińskim „Miles Immaculatae” (15 tys.); „Informator Rycerstwa Niepokalanej” oraz „Biuletyn misyjny Mugenzai no Sono” (ok. 5 tys.). Biorąc pod uwagę poziom czytelnictwa w tym okresie, szacuje się, że prasa niepokalanowska mogła docierać do ok. 5 mln odbiorców.

Gdy klasztor Niepokalanowski zaczął spełniać marzenia Ojca Maksymiliana, sam pomysłodawca uczynił zaskakujący krok. W 1930 r. wyjechał na misje do Japonii, gdzie już po miesiącu wydał pierwszy numer „Rycerza” („Seibo no Kisi”) w języku japońskim. W dwa i pół roku od powstania polskiego Niepokalanowa, w Nagasaki powstał klasztor i ośrodek Rycerstwa Mugenzai no Sono, a w swoich planach Ojciec Kolbe miał jeszcze misje w Indiach, Chinach, Korei. Niepokalana chciała jednak inaczej i w 1936 r. musiał powrócić do Polski, aby ponownie objąć ster założonego przez siebie klasztoru. Wówczas to zapragnął sięgnąć po bardziej nowoczesne narzędzia ewangelizacji niż prasa. Radio, telewizja i kino stały się dlań nowymi wyzwaniami, które można było wykorzystać dla ratowania dusz.